دیپلماسی نفت | سمیه اسدی، تحولات اخیر در حوزه اکتشاف نفت و گاز در شرکت ملی نفت ایران، بهویژه کشف چند بلوک جدید توسط مدیریت اکتشاف، نشانهای روشن از بازگشت نقش راهبردی اکتشاف به صدر اولویتهای صنعت نفت کشور است. اگر در دهه گذشته تمرکز سیاستهای کلان صنعت بر حفظ تولید، نگهداشت توان صادراتی و مقابله با افت طبیعی میادین بود، اکنون مدیریت جدید اکتشاف با رویکردی جسورانه و علمی، گفتمان تازهای را در این عرصه آغاز کرده است؛ گفتمانی که میتوان آن را «بازآفرینی نقشه زیرزمینی ایران» نامید.
در جهان امروز، اکتشاف دیگر صرفاً به معنای کشف ذخایر جدید نیست، بلکه بازتعریف دانش زمینشناسی، تحلیل دادههای پیچیده ژئوفیزیکی و توسعه فناوریهای بومی برای شناخت دقیقتر ظرفیتهای پنهان زمین است. از این منظر، دستاوردهای اخیر مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران نه فقط یک موفقیت فنی، بلکه نشانهای از بلوغ نهادی و فکری در بدنه کارشناسی این بخش به شمار میرود. ورود نسل جدیدی از متخصصان، نگاه میانرشتهای به دادهها و استفاده از مدلهای تحلیلی هوش مصنوعی در فرآیندهای لرزهنگاری و تفسیر داده، به وضوح چهرهای تازه از اکتشاف ایرانی را ترسیم کرده است.
یکی از نکات مهم در سیاستهای مدیریت جدید، تمرکز بر مناطق کمتر توسعهیافته و کمتر کاوششده کشور است؛ مناطقی که در گذشته به دلیل محدودیتهای مالی یا فنی در اولویت پایینتری قرار داشتند. این تغییر رویکرد نشان میدهد که نقشه انرژی ایران دیگر تنها به مناطق جنوب غربی محدود نیست، بلکه گسترهای از شرق تا شمالشرق و فلات مرکزی نیز میتواند به کانونهای جدید امید و سرمایهگذاری بدل شود. به بیان دیگر، اکتشاف در حال ایفای نقشی ملی در توسعه متوازن سرزمینی و تقویت عمق راهبردی انرژی کشور است.
از منظر دیپلماسی انرژی نیز این تحولات معنادار است. در شرایطی که بسیاری از بازیگران منطقهای و جهانی در حال بازتعریف نقش خود در بازارهای انرژی هستند، کشف میادین جدید در ایران میتواند پیام روشنی به بازارها و نهادهای بینالمللی مخابره کند: ایران همچنان یکی از مهمترین دارندگان ذخایر اثباتشده جهان است و ظرفیت حضور فعال در تحولات آینده بازار انرژی را دارد. در چنین چارچوبی، مدیریت اکتشاف نه تنها در خدمت تأمین خوراک و پایداری تولید داخلی است، بلکه میتواند بازوی فنی و اطلاعاتی دیپلماسی انرژی کشور باشد.
در نهایت، آنچه در کارنامه مدیریت جدید بیش از هر چیز برجسته است، عبور از رویکرد محافظهکارانه و حرکت به سوی تصمیمگیریهای دانشمحور و نتیجهگراست. کشفهای تازه، حاصل همافزایی میان دانش زمینشناسی، مهندسی مخزن، دادهکاوی و آیندهپژوهی انرژی است؛ ترکیبی که اگر استمرار یابد، میتواند جایگاه مدیریت اکتشاف را از یک واحد عملیاتی به یک مرکز راهبردی تصمیمسازی در سیاست انرژی ایران ارتقا دهد.اکتشاف امروز، نه آغاز راه استخراج که آغاز راه تحول در اندیشه انرژی ایران است.
لینک کوتاه خبر:
