دیپلماسی نفت| اختلاف عربستان و روسیه برسر نفت علنی شده است؛ اختلافی که میتواند سرنوشت پیمان ۹ساله اوپکپلاس را با بدعهدی عربستان تحتتاثیر قرار دهد و اثرگذاری اوپکپلاس را در مدیریت بازار جهانی نفت و کنترل عرضه و تقاضا از بین ببرد.
ماجرا از تصمیم اوپکپلاس برای افزایش عرضه نفت آغاز شد.
پس از تصمیم ماههای اخیر اوپکپلاس برای افزایش تولید به بازار، سهمیهها افزایش یافتند با این حال محدودیت عرضه همچنان برقرار بود. ماه گذشته هشتعضو اوپکپلاس در ادامه روند لغو تدریجی کاهش عرضه داوطلبانه، بخش دیگری از کاهش عرضه داوطلبانه اضافه روزانه که یکمیلیون و ۶۵۰هزار بشکه بود را لغو کردند. این تصمیم هنوز به اجرا نرسیده بود که عربستان در میانه مذاکرات پیشنهاد رقمی قابلتوجه را مطرح کرد درحالیکه روسیه خواهان مقدار محدودتر عرضه بود.
برای روسیه که با تحریمهای غرب روبهرو است و فروش نفت را با ناوگان سایه پیش میبرد، افزایش قیمت نفت برگ برنده است. هر چند برای کشورهای نفتخیز افزایش بیشتر قیمت نفت قابل کتمان نیست اما نفت گرانتر مسلما برای روسیه که نفت خود را با تخفیف روانه بازار میکند، در شرایط کنونی هدفی است که بهشدت آن را دنبال میکند. با این حال عربستان که در سالهای گذشته رکن اساسی طرح محدودیت عرضه در جهت تعادل قیمت نفت در بازار بود، در هفتههای اخیر حجم تولید نفتخام خود را افزایش داده است؛ اقدامی که به گفته تحلیلگران در راستای منافع آمریکا و توصیههای ترامپ صورت گرفته است.
در بازار نفت این تصمیم عربستان منجربه کاهش تدریجی قیمت نفت شده. هرچند گفته میشود که عربستان در تلاش است با چنین اقدامی سهم بازار از دسترفته در برزیل، گویان و تولیدکنندگان نفت شیل آمریکا را پس گیرد و برای پروژههای بزرگی که اکنون با هزینههای اضافی و تاخیرهای فراوان مواجه شدهاند، پول جمعآوری کند اما اثر سیاستهای آمریکا برای فشار به روسیه بیش از پیش خود را نشان میدهد زیرا کاهش قیمت نفتخام و افزایش تولید آن توسط ریاض با هر هدفی که انجام گیرد، بهنفع دولت دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکاست چراکه افزایش تولید نفتخام عربستان سعودی به کاهش قیمت بنزین کمک میکند؛ موضوعیکه ترامپ بارها خواستار آن بوده است.
هرچند در جریان مذاکرات صلح میان روسیه و اوکراین ترامپ تلاش کرده که موضوع را حلوفصل کند اما روسیه بر مواضع خود اصرار دارد. تشدید تحریمهای آمریکا و غرب علیه روسیه در راستای فشار آوردن به پوتین برای پذیرش آتشبس ادامه دارد؛ موضوعی که میتواند دلیل دیگری برای تلاشهای آمریکا در بازار نفت باشد. البته آمریکا در مقاطع مختلف بهویژه در دوران دونالد ترامپ و تا حدی هم در دوران جو بایدن، تلاشهایی مستقیم و غیرمستقیم برای ایجاد فشار یا حتی خلل در ساختار تصمیمگیری اوپکپلاس داشته است اما این اقدامات بسته به شرایط بازار نفت، سیاست داخلی آمریکا و منافع ژئوپلیتیکی، شدت و شکل متفاوتی داشتهاند.
این روزها اما علاوهبر فشار آمریکا گفته میشود که عربستان از کاهش پایبندی برخی کشورها به سهمیههای تعیینشده نیز ناخشنود است. این وضعیت موجب شده این کشور بهدنبال گزینههایی برای حفظ منافع خود، حتی خارج از چارچوب تصمیمهای جمعی اوپکپلاس باشد.
منبع: جهان صنعت
